عفونت‌هاي استر پتوكوكال در ماهي ها

استرپتوكوكوس عبارت از بك متاع بزرگ باكتري ها كه دربرگيرنده چند نوع مي باشد و سبب بيماري هاي عفوني شديد در ميزبانهاي مختلف مي گردد . اين باكتري ها در رنگ آميزي گرم به رنگ ارغواني درآمده وگرم مثبت مي باشند درحاليكه ساير باكتري هاي بيماريزا در ماهيان غالباً بعد از آن از رنگ آميزي داراي رنگ صورتي شده وگرم منفي ناميده مي شوند . اين تفاوت واضح در گزينش آنتي بيوتيك مطلوب جهت درمان بسيار ارزشمند مي باشد . 
عفونت هاي استرپتوكوكي گرچه درماهيان معمول نمي باشد البته درصورت وقوع بيماري مي توانند خسارت هاي جبران ناپذيري را وارد نمايند . برخي از انواع استرپتوكوكهاي بيماريزا درماهيان ممكن مي باشد منجر بيماري در بشر در اثر پيشامدهاي اتفاقي وغير معمول گردد ، اگر‌چه كه اين باكتريها در اشخاص سالم پاتوژن نمي باشند . بعلاوه درجنس استرپتوكوكوس چند باكتري ديگر وجود دارا‌هستند كه بيماري هاي مشابهي ايجاد مي نمايند مثل لاكتوكوكوس، انتروكوكوس و واگوكوكوس وبيماري هاي حاصل از آنان مجموعاً استرپتوكوكوزيس ناميده مي شود . 
اولين بار درسال ۱۹۵۷ سپتي سمي استرپتوكوكال درقزل آلاي رنگين كمان پرورشي در ژاپن گزارش گرديد سپس از آن ماهيان متعددي از ساير جور ها ومشكوك به عفونت گزارش گرديده مي باشد كه مشتمل بر ماهي آزاد، شينر طلائي ، كفال ، Pinfish ، مار ماهي مهاجر ، قزل همهمه لاي دريائي ، تيلا پيا ، تاس ماهي و باس شيوه راه مي باشد . همينطور در انواعي از ماهيان زينتي ، هياهو لودگيهاي استرپتوكوكي مشاهده گرديده كه عبارتند از ماهي زينتي رنگين كمان ، ماهي سيا ه دم قرمز، رزي بارب ، دانيوس وانواعي از سيچليد Cichlid وتتراسTetras عفونت استرپتوكوكي مي‌تواند در زمان ۳ تا ۷ روز تلفات عمده از ۵۰ درصد را درجمعيت هاي ماهي سبب شود وبعضي موارد شيوع آ ن به صورت مزمن ديده شده كه روزمره چندين تلفات داده ومدت بيماري عمده از يك‌سري هفته گزارش شده مي‌باشد . 
اظهار عقيده مي شود كه استرپتوكوكوس ممكن هست دريك مجموعه از ماهيان شلوغي لوده باعث رفتارهاي غير طبيعي درحين شنا شود كه غالباً به شكل شناي عمودي ومارپيچي به بدور خود هست . همينطور احتمال اينكه بعضا از ماهيان مريض فاقد اين علائم باشند هم وجود دارااست . 
پيشگيري از بيماري درماهيان براساس بهبود كيفيت آب، تدارك درست تغذيه، رعايت اصول بهداشت در استخرها ومحيط ، قرنطينه ماهيان نو گذشته از وارد نمودن به استخرها صورت مي پذيرد . با پي بردن اين نكات كه چه انواعي از ماهيان به بيماري حساسند وكمك به ماهيان بيمار با تشخيص پرسرعت ودرمان درست ميتوانيم ضرر بيماري را تا حدود زيادي كاهش دهيم . 
● 
فاكتورهاي اثرگذار در بيماري : چيره باكتري هاي عفوني درماهيان زمان طلب بوده وبدين معناست كه وجود ادله پاتوژن درمحيط براي توليد بيماري كافي نمي باشد ، فاكتورهاي محيطي ويا ضعف سيستم ايمني موجب افزايش آلرژي ماهي نسبت به عامل ها پاتوژن مي گردد و اين پديده اكثراً توسط استرس تسريع مي يابد . استرس نقش زياد حساس در شيوع بيماري هاي عفوني را درجمعيت هاي ماهي بعهده دارد وبعضي از عامل ها ساخت كننده استرس در شيوع استرپتوكوكوز عبارتند از رتبه حرارت بالاي آب ( مخصوصاً در فصل تابستان) تراكم بالاي ماهيان، جابجا كردن ماهيان، كيفيت پائين آب دربرگيرنده افزايش آمونياك ويا نيتريت باكتري هاي مولد بيماري اكثر اوقات براساس حدت و توان بيماريزاي طبقه بندي مي شوند . هر چند كه اين گونه بندي اشتباه مي باشد البته مشخص گرديده كه باكتري هاي منحصربه‌فرد دريك گونه هم از نظر حدت بيماريزائي با همديگر متعدد هستند . دراين گروهها باكتري ها با طيف گسترده اي از حدت كنار نيز قرار مي گيرند بعنوان نمونه اكثر از تمامي آئروموناس هيدروفيلا درماهيان آب شيرين يافت مي شود كه در راستي يك باكتري زمان طلب بوده ودر محيط پرورش ماهي به فراواني يافت مي گردد و از اين رو باكتري محفظه پرورش ناميده مي شود اين باكتري در مواقع تندرست ماهي هيچگونه بيماريزائي نداشته وهميشه در جمعيت هاي ماهي وجود داراست از طرف ديگر باكتري استرپتوكوكوس نه صرفا فرصت طلب نبوده ، بلكه دارنده توان تهاجمي متعددي بوده ودريك مطالعه آزمايشگاهي ، ماهيان زينتي دانيوس مخطط را با غلظت زيادي از باكتري درآب وارد نمودند و سبب مرگ ۱۰۰درصد ماهيان درعرض ۲ تا ۴ روز گرديدند . 
● 
آدرس هاي كلينيكي( قابل مشاهده) : ماهيان مريض ممكن مي باشد يك يا اين كه دو نشاني كلينيكي را نشان دهند واين علامت ها دربرگيرنده شناي عمودي و مارپيچي به دورخود، بيحسي، سياهي رنگ، اگزوفتالمي يك يا دو طرفه ، POPEYE ( بيرون زدگي) يك يا اين كه هردو چشم ،كدورت قرينه ، هموراژي درداخل ويا اطراف كره چشم، سرپوش آبششي، قاعده باله ها منفذ مقعد ، قلب و يا اين كه جاهاي ديگر تن ، آسيت ( ادم و بادكردگي شكم) و زخم پوستي مي باشد . در مواقعي ماهيان بيمار تا زمان مرگ فاقد نشاني هاي آشكاري مي باشند . همينطور با دقت به نماد هاي فوق اكثر زمان ها درماهيان بيمار علامتها هموراژي، POPEYE ، شناي عمودي، افزايش پر سرعت تلفات همواره چشم مي شوند . 
● 
نكروپسي ( يافته هاي كالبد گشائي) : دربررسي هاي كالبد گشائي ممكن ميباشد مايعات خون آلود در محوطه شكمي مشاهده شود . طحال بزرگ وقرمز رنگ ، كبد رنگ پريده ، تورم وآماس دراطراف قلب وكليه نيز جلب اعتنا مي . اكثري از استرپتوكوكها مغز وسيستم اعصاب ماهيان را آلوده نموده وموجب شناي عمودي مي گردند . 
● 
تشخيص ودرمان : بخش اعظم باكتري هاي زمان طلب ماهيان آن‌گاه از رنگ آميزي گرم، در پايين ميكروسكوپ برنگ صورتي ظاهر شده و بيشتر آنان ميله اي شكل بوده وگرم منفي ناميده مي شوند . درصورتيكه استرپتوكوكوسها بعد از آن از رنگ آميزي برنگ ارغواني درآمده و اكثر كروي ويا بيضي صورت مي‌باشند وگرم مثبت خوانده مي شوند . تشخيص نخستين با دقت به تاريخچه وعلائم كلينيكي ، يافته هاي كالبد گشائي ميسر هست . اسلايد هاي اخذ شده از بافت هاي تازه مغز ، طحال ، تمامي وكبد باكتري هاي گرم مثبت را نشان مي دهند . 
درصورتي كه 
دركارگاهي با ماهيان مريض داراي علائم بيماري (شناي عمودي وغير عادي، POPEYE، خونريزي، مرگ و ميرسريع و شديد ، كوكسي هاي گرم مثبت در مغز وكليه) مواجه شويم ، مشكوك به استرپتوكوكوز شده و تأئيد تشخيص تهي دست كشت باكتريائي از نهاد هاي داخلي بويژه همگي و مغز مي باشد . محفظه كشت انتخابي بلاد آگار بوده وبهتر مي‌باشد آن‌گاه از جداسازي باكتري نسبت به آنتي بيوگرام مبادرت گردد . باكتري هاي گرم مثبت و مشخصاً استرپ در مقابل اريترومايسين اصلي بوده ويك عصر دز درماني به مقدار ۵/۱ گرم اريترومايسين دريك پوند طعام بمدت ۱۰تا ۱۴ روز مفيد مي باشد . اگرچه آنتي بيوگرام قدرت تاثير آنتي بيوتيك ها را معين مي كند ولي كمك گرفتن از متخصصين بهداشت ماهي و تشخيص آزمايشگاهي دوچندان مضاعف سفارش مي شود . زيرا در‌صورتي‌كه ميزان طعام ويا دفعات غذا دهي را دوچندان كنيم، ندانسته از فعاليت آنتي بيوتيكها خودداري مي كنيم . 
نوشته شده توسط علي پور | ۲۰ اسفند ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۲۹:۴۶ | آرشيو نظرات (0) :موضوع |